ભારતીય રેલ્વેની કાયાપલટ: 2026ના અંત સુધીમાં તમામ મુખ્ય રૂટ પર ‘વંદે ભારત 3.0’ દોડશે

રેલ્વે મંત્રાલયે જાહેરાત કરી છે કે નવી ટેકનોલોજી અને સ્લીપર કોચ ધરાવતી ‘વંદે ભારત 3.0’ ટ્રેનો હવે લાંબા અંતરના રૂટ પર પણ દોડશે, જેનાથી મુસાફરીનો સમય 25% ઘટશે.

પ્રસ્તાવના:
ભારતીય રેલ્વે જેને દેશની જીવાદોરી માનવામાં આવે છે, તે હવે એક નવા યુગમાં પ્રવેશી રહી છે. વર્ષ 2026 રેલ્વેના ઇતિહાસમાં સુવર્ણ અક્ષરે લખાશે, કારણ કે સરકારે ‘વંદે ભારત 3.0’ ના લોન્ચિંગ સાથે મુસાફરોની સુવિધામાં અનેકગણો વધારો કર્યો છે. અત્યાર સુધી માત્ર શતાબ્દી જેવી ટ્રેનોના વિકલ્પ તરીકે જોવામાં આવતી વંદે ભારત હવે રાજધાની એક્સપ્રેસની જગ્યા લેવા માટે તૈયાર છે.

ટેકનિકલ અપગ્રેડેશન:
વંદે ભારત 3.0 એ માત્ર ઝડપી ટ્રેન નથી, પરંતુ તે આધુનિક એન્જિનિયરિંગનો નમૂનો છે. આ નવી આવૃત્તિમાં સૌથી મોટો ફેરફાર તેના સ્લીપર કોચમાં છે. અગાઉની આવૃત્તિઓ માત્ર ચેર કાર હતી, પરંતુ હવે તેમાં મુસાફરો આરામથી સુઈને લાંબી મુસાફરી કરી શકશે. ટ્રેનની બોડી એલ્યુમિનિયમ એલોયમાંથી બનાવવામાં આવી છે, જે તેને વજનમાં હળવી અને વધુ સ્પીડમાં દોડવા માટે સક્ષમ બનાવે છે. આ ટ્રેન 180 કિમી પ્રતિ કલાકની ઝડપે દોડી શકે છે, જોકે હાલમાં ટ્રેક મર્યાદાને કારણે તેને 160 કિમી પર ચલાવવામાં આવશે.

મુસાફરોની સુરક્ષા અને સુવિધા:
નવી વંદે ભારતમાં ‘કવચ’ (Kavach) ટેકનોલોજી ઇન્સ્ટોલ કરવામાં આવી છે, જે બે ટ્રેનોને એક જ ટ્રેક પર અથડાતા અટકાવે છે. આ સિવાય દરેક કોચમાં એન્ટી-બેક્ટેરિયલ એર કન્ડીશનીંગ સિસ્ટમ અને વેક્યુમ ટોયલેટ્સ છે. મુસાફરો માટે ઇન્ફોટેનમેન્ટ સિસ્ટમ પણ મુકવામાં આવી છે, જેમાં મુસાફરી દરમિયાન હાઇ-સ્પીડ વાઇફાઇ દ્વારા મૂવીઝ અને ન્યૂઝ જોઈ શકાશે. વરિષ્ઠ નાગરિકો માટે સ્પેશિયલ વ્હીલચેરની સુવિધા પણ કોચની અંદર જ ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવી છે.

આર્થિક અને પર્યાવરણ પર અસર:
આ ટ્રેનો માત્ર મુસાફરી જ ઝડપી નથી બનાવતી, પરંતુ તે પર્યાવરણને અનુકૂળ પણ છે. રિજનરેટિવ બ્રેકિંગ સિસ્ટમના કારણે તે 30% ઓછી વીજળી વાપરે છે. આ ટ્રેનોના નિર્માણથી મેક ઇન ઇન્ડિયાને વેગ મળ્યો છે અને હજારો લોકોને એન્જિનિયરિંગ અને મેન્યુફેક્ચરિંગ સેક્ટરમાં રોજગારી મળી છે. રેલ્વે મંત્રાલયનું લક્ષ્ય છે કે ડિસેમ્બર 2026 સુધીમાં દેશમાં આવી 200 ટ્રેનો ચલાવવામાં આવે.